آخرین دندان‌هایی که در دهان جا خوش می‌کنند، دندان عقل هستند. دندان عقل نهفته به انگلیسی می‌گویند Wisdom tooth در اوایل بزرگسالی رویش یافته و جای خود را در دهان تثبیت می‌کند. اما ممکن است دندان عقل در هنگام رویش دچار مشکل گردد. وضعیتی که به آن دندان عقل نهفته اطلاق میشود. در این وضعیت، دندان در زیر استخوان فک گیر می‌کند و ممکن است دردسرهای دردناکی را ایجاد کند. در ادامه، به روش های تشخیص نهفتگی دندان بیشتر خواهیم پرداخت. با 2080 همراه باشید.
دندان عقل نهفته چیست؟
دندان عقل نهفته آخرین دندانهای آسیاب هستند. این دندان به دلیل نبود فضای کافی برای رشد مناسب از لثه بیرون نمی‌آید و می‌تواند در استخوان فک نیز گیر کند. دندان عقل نهفته در لثه، ممکن است برای فرد، مشکلات زیادی را ایجاد کند. آسیب‌های جدی به بافت دهان و دندان‌ها، و ایجاد التهاب و عفونت از شایع‌ترین نتایج دندان عقل نهفته است. دندان عقل نهفته را به طور کلی به دو دسته‌ی نیمه نهفته و کامل نهفته تقسیم‌بندی می‌کنند و بهترین کار درمان آن است.
عکس دندان عقل نهفته
انواع دندان عقل نهفته کدام است؟
نهفتگی دندان عقل، دارای چهار شکل متفاوت است که با توجه به هریک از آن‌ها، ممکن است رویکرد درمانی و اقدامات متفاوت‌تری به شما پیشنهاد شود. در زیر به آن‌ها اشاره کردیم.
دندان عقل نهفته مزیوانگولار
رایج‌ترین نوع نهفتگی دندان عقل است و در این نوع، معمولا دندان تا حدی بیرون می‌زند. ایجاد فشار و آسیب به دندانهای کناری از جمله ویژگی‌های بد این نوع از نهفتگی دندان عقل است.
نهفتگی مزیال را با عنوان نهفتگی زاویه‌ای نیز می‌شناسند.
دندان عقل نهفته عمودی
نهفتگی عمودی دندان عقل متفاوت‌تر از نوع قبلی است. در این نوع از نهفتگی، معمولا جهت‌گیری دندان‌ها نسبتا طبیعی است؛ اما دندان عقل زیر لثه باقی می‌ماند. فشار آوردن به استخوان و در معرض خطر قرار دادن سلامت دهان نیز از جمله نتایج نه چندان دل‌انگیز این نوع از نهفتگی دندان می‌باشد.
دندان عقل نهفته بافت نرم
در این نوع از نهفتگی دندان عقل از استخوان فک عبور کرده، اما بخشی از آن زیر بافت لثه باقی مانده و به‌طور کامل بیرون نیامده است که به آن دندان عقل نهفته بافت نرم می‌گویند.
دندان عقل نهفته افقی
در نهفتگی افقی دندان عقل، زاویه رشد دندان به سمت پشت دهان است. بنابراین، این نوع از نهفتگی دندان عقل نادرتر از دیگر انواع آن است. خصلت اصلی این نوع، رشد افقی دندان و فشار زیاد بر روی دندانهای مجاور است.
دندان عقل نهفته استخوانی
در این نوع از انواع دندان عقل نهفته، دندان یک مانع استخوانی جلوی خودش برای بیرون آمدن دارد و توسط فک کاملا محصور شده است.
دندان عقل نهفته دیستوانگولار
همانند نهفتگی دندان عقل افقی، نهفتگی دیستال نیز نادر است و به عنوان بدترین نوع نهفتگی دندان شناخته میشود. در این نوع نهفتگی، دندان عقل به پشت دهان زاویه دارد و برای برداشتن آن به برداشتن استخوان نیاز است. این نهفتگی خطرات کمتری نسبت به دیگر انواع نهفتگی دارد.
| نوع نهفتگی دندان عقل | توضیحات |
|---|---|
| نهفتگی بافت نرم | دندان عقل از استخوان فک عبور کرده، اما بخشی از آن زیر بافت لثه باقی مانده و به‌طور کامل بیرون نیامده است. |
| نهفتگی استخوانی | تمام دندان عقل یا بخشی از آن درون استخوان فک محصور شده و برای بیرون آمدن با مانع استخوانی روبه‌رو است. |
| نهفتگی عمودی | دندان عقل تقریباً در راستای طبیعی رویش قرار دارد، اما به دلیل کمبود فضا یا موانع دیگر نمی‌تواند به‌طور کامل بیرون بیاید. |
| نهفتگی افقی | دندان عقل تقریباً به‌صورت افقی قرار گرفته و ممکن است تاج آن به سمت دندان آسیای مجاور باشد. |
| نهفتگی مزیوانگولار | دندان عقل به سمت جلوی دهان و دندان آسیای مجاور زاویه پیدا کرده است. این وضعیت از الگوهای شایع نهفتگی دندان عقل پایین محسوب میشود. |
| نهفتگی دیستوانگولار | دندان عقل به سمت عقب دهان زاویه دارد؛ یعنی تاج آن از دندان آسیای مجاور دور شده است. |
نشانه های دندان عقل نهفته چیست؟
برای تشخیص این که آیا نهفتگی دندان عقل دارید یا خیر؛ بهترین کار مراجعه به یک دندانپزشک خوب است. مشاهده رویش جزئی و علائم التهاب و عفونت لثه‌ها جزو موارد انجام‌شدنی در مواجه شدن با پزشک برای تشخیص نهفتگی دندان عقل است. بیرون زدگی دندان عقل از لثه معمولا برای دندانپزشک قابل تشخیص‌تر است. یافتن قرمزی، التهاب و تورم و حساسیت، برای بررسی عفونت لثه و دهان، از دیگر اقدام مهمی است که باید برای تشخیص نهفتگی دندان به آن‌ها تکیه کرد.
علائم درد دندان عقل نهفته چیست؟
درد دندان عقل نهفته معمولا با علائم مختلفی همراه است که باید برای تسکین درد دندان عقل نهفته کاری کنید. بیشترین دلیل درد دندان عقل نهفته به دلیل التهاب لثه و عفونت آن است که درد شدید و مکرر را ناگهانی و به طور شدید برای فرد ایجاد می‌گند. از دیگر علائم درد دندان عقل نهفته، قرمزی بیش از حد و تورم لثه‌ها است. حساسیت و خونریزی نیز از دیگر اتفاق‌های معمول در هنگام درد دندان عقل نهفته که می‌تواند با مشکل در باز کردن دهان نیز همراه شود. همچنین اکثر کسانی که دچار درد دندان عقل نهفته هستند، معمولا با بوی بد دهان و هالیتوزیس دست و پنجه نرم می‌کنند.
شکل دندان عقل نهفته
دندان عقل نهفته خطرناک است؟
اگر به موقع دندان عقل نهفته درمان نشود، می‌تواند مشکلات بیشتری ایجاد کند. عوارض جدی و دردناک که نه تنها بر سلامت دندان، بلکه سلامت عمومی دهان را نیز تهدید می‌کند. آسیب به دندانهای کناری، پوسیدگی و تحلیل ریشه دندان‌ها به علاوه‌ی گسترش عفونت از جمله عوارض درمان نکردن دندان عقل نهفته است. در برخی موارد نادر، تشکیل کیست و حتی آسیب به استخوان فک نیز دور از انتظار نیست؛ چرا که دردهای مزمن، با ایجاد فشار بر روی عصب‌ها و استخوان‌ها می‌تواند آسیب جدی برای سلامت دهان شما باشد. درمان دندان عقل نهفته باید با تصمیم دندانپزشک و با توجه به بررسی نوع دندان عقل نهفته صورت بگیرد.
اگر دندان عقل نهفته جراحی نشود چه میشود؟
در صورت درمان نکردن دندان عقل نهفته، عفونت دندان تشدید خواهد شد. در چنین موقعیتی، تخریب دندانهای مجاور و پوسیدگی دندان‌ها نیز راحت‌تر صورت می‌گیرد و شایع‌تر است. به علاوه، در صورت جراحی نکردن دندان عقل، درد و ناراحتی مزمن در ناحیه فک و لثه‌ها برای فرد بسیار آزاردهنده خواهد بود که به مراتب باعث ایجاد مشکلات در بهداشت دهان نیز میشود. پس عموما، بهتر است که دندان عقل نهفته جراحی و برداشته شود.
آیا جراحی دندان عقل نهفته درد دارد؟
جراحی دندان عقل نهفته کاملا بدون درد بوده و از بی‌حسی موضعی در هنگام این جراحی استفاده میشود تا بیمار دچار ناراحتی و سختی نشود. در طول عمل، دندانپزشک شما مطمئن خواهد شد که هیچ دردی احساس نخواهید کرد و فقط شاید کمی فشار و لرزش را در ناحیه مورد نظر تجربه کنید. پس از جراحی دندان عقل نهفته، بروز درد طبیعی است و می‌توان آن‌را کنترل کرد. به طور کلی، دو تا پنج روز پس از جراحی ممکن است بیمار، تورم، سفتی فک، درد را تجربه کند.
نکات زیر به تسکین درد دندان عقل نهفته کمک می‌کند:
- استفاده از داروهای مسکن و ضدالتهاب مثل استامینوفن یا ایبوپروفن
- کمپرس سرد بر روی گونه برای کاهش تورم و درد
- استراحت و رژیم غذایی مناسب
مراقبت های بعد از جراحی دندان عقل نهفته
برای مراقبت‌های پس از جراحی دندان عقل نهفته، بهتر است که موارد توصیه شده توسط دندانپزشک را کاملا رعایت کنید تا بتوانید ریکاوری سریع‌تری داشته باشید. پس از جراحی، انجام فعالیت‌های سنگین و ورزش‌های پرتحرک بهتر است کنترل شود و تا حد ممکن در خانه استراحت کنید. خوردن غذاهای سفت و داغ تا ۲۴ ساعت پس از جراحی ممکن است که درد را تشدید کند و پروسه ریکاوری شما را کندتر سازد. سیگار و دخانیات کاملا در این دوره باید منع شود و بهتر است از دهان‌شویه استفاده کنید و مراقبت از بهداشت دهان را جدی بگیرید.
جراحی دندان عقل نهفته
با دندان عقل نهفته چه کنیم؟
به طور کلی، بهترین راه‌حل برای دندان عقل نهفته جراحی و کشیدن دندان است. جراحی، رایج‌ترین رویکرد درمانی رایج است؛ چرا که دندان عقل نهفته در صورت درمان نشدن، می‌تواند آسیب جدی‌ای به بهداشت دهان و دندانهای شما برساند. اگر دندان عقل نهفته کاملا در استخوان پنهان باشد و خطری برای بیمار ایجاد نکند، دندانپزشک می‌تواند تصمیم به عدم جراحی نیز داشته باشد. در هر صورت، مشورت با دندانپزشک و ارزیابی راهکارهای مختلف، در اولویت است.
در نهایت
در نهایت، دندان عقل نهفته موضوعی نیست که بتوان آن را نادیده گرفت. رشد دندان عقل در اوایل بزرگسالی صورت می‌گیرد و ناتوانی در رشد به دلیل عدم وجود فضای کافی، یکی از مشکلات رایجی است که معمولا بسیاری از افراد آن‌را تجربه می‌کنند. نهفتگی دندان عقل باید درمان گردد. چرا که این موضوع می‌تواند به مشکلات دیگر مثل عفونت، سردرد، درد فک، شلوغی دندان‌ها و غیره منتهی گردد.